Filmcolumn: Mantra voor Koh-I-Noor

Men denke : Schoonheid.

Wat is Schoonheid ?

Geen concept ; geen gemoedstoestand ; geen amechtig geneuzel.

Schoonheid is onschuld. Verwondering. Richard Dreyfuss in “Close Encounters of the Third Kind”. Men wordt diep geraakt. Men verandert. Men zoekt naar een herhaling van die openbaring. En men vindt. Betekenis. Passie van een andere orde. Passie die teruggrijpt naar De Kern. Dat deel in elk van ons. Dat houvast. De weldoende warmte van de eerste zonnestraal. De ongeëvenaarde smaak van de eerste appel. De levensreddende koelte van de eerste bron.

Schoonheid is broeierig. Uitbundig. Béatrice Dalle in “37°2 Le Matin”. Men is een ongeleid projectiel. Men sloopt porseleinwinkels. Men is een porie die de onderhuidse druk niet aankan. Men explodeert. Men probeert onlijmbare brokken te lijmen. Men leeft waar anderen levend zieltogen. Er ìs geen morgen. Morgen is een ongerijmdheid.

Schoonheid is intuïtief. Vanzelfsprekend. “Eternal Sunshine of the Spotless Mind”. Men wordt veroordeeld tot mekaar. Men doet het ondenkbare om mekaar te vergeten. Men wist uit. Maar men maakt geen enkele kans. Herinneringen zijn niet vluchtig. Herinneringen zijn ons belangrijkste fundament. Zelfs wanneer men vergeet, dreigt immer de herinnering.

Schoonheid is wilskracht. Vastberadenheid. « Le Scaphandre et le Papillon ». Men is verlamd. Men is hulpeloos. Maar men blijft dezelfde dolende ziel. Vrouwenverslinder. Schrijver. Men verslindt. Men schrijft. Men sterft. Er is geen zweem van medelijden. Er is geen plastic pathos. Puur.

Schoonheid is overgave. Vallen. “The Matrix”. Men leeft in een wereld die iemand anders toebehoort. Men boetseert een realiteit. Men schept. Men vernietigt. Men is god. Men dirigeert ionen. Men sterft. Om herboren te worden.

Schoonheid is destructie. Zwart. “Dangerous Liaisons”. Men speelt boosaardige spelletjes. Men manipuleert de ogenschijnlijk zwakkeren. Maar dan wordt het ernst. En men verliest. Meer dan alleen zichzelf. Men geeft alles op. En nog meer. Men kraakt. Men wordt gekraakt. Men begrijpt. Men sterft.

Schoonheid is blind. Eenzaam. Travis Bickle in “Taxi Driver”. Men vecht. Men doet wat fout is. Men lijdt. Men zoekt halsstarrig naar onbestaande vluchtwegen. Men mohawkt de afwijzing. Iemand wordt gered. Vele anderen niet.

Schoonheid is verschrikkelijk. Meedogenloos. Schoonheid is het perfecte creatuur uit “Alien”, afzichtelijk en sexy tegelijkertijd. Men heeft bijtend zuur als bloed. Men ruimt obstakels op. Achteloos. Efficiëntie als enige bestaansreden. Born to Kill.

Schoonheid is gruwelijk. Onverschillig. De getraumatiseerde blik van het hoofdpersonage uit “Kom en Zie” aan het einde van de film spreekt bibliotheken. Men is de redelijkheid ver voorbij. Er rest enkel waanzin als laatste reddingsboei. Wat doet men wanneer er niets meer te doen valt ? Wanneer alle illusies het hersenvocht hebben verlaten ? Hoe overleeft men zonder hoop ?

Schoonheid is sprakeloosheid. Het tekortschieten van zintuigen. Het besef dat ogen en oren soms ontoereikend zijn. De tussenshots in “The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford”. Men ziet, men hoort. Men wordt uit het lood geslagen, en men weet niet waarom. There’s an Eerieness There. Een waarheid.

De Waarheid.

Men raakt het universum aan. Niet langer zonder betekenis. Niet langer koud. Niet langer dof.

En ik ben sprakeloos. Schoonheid is stilte. Ik zie & ik weet : jij bent Schoonheid. & ik ben toeschouwer. Crash Test Dummy. Dogmeat. The Great Destroyer.


Tagged as: