Eastern Promises
Net zoals zijn voorgaande film, A History of Violence (2005), gaat ook Eastern Promises (2007) over verborgen gruwel en de criminele ondertoon in onze maatschappij. Regisseur David Cronenberg onderzoekt wat geweld en moord met een mens doet, lichamelijk en psychisch. Zelf ziet Cronenberg zijn films als experimenten waarvan hij dan de opzetter is. Hij gaat telkens uit van een soort what if vraagstelling, een ongewone en verontrustende situatie. Deze werkt hij dan uit als een soort studie. Eastern Promises is verder ook net als zijn voorganger verrassend mainstream voor de maker van o.m. Videodrome, Naked Lunch of The Fly. Maar onder die commerciële facade zit dus een zeer geladen en gelaagde menswetenschappelijke case-study.

In Eastern Promises vertelt Cronenberg het verhaal het ‘andere Londen’, de misdadige underground van de seksslavenhandel gecontroleerd door het Russische misdaadsyndicaat “Vory V Zakone” (‘dieven met eer’). Aan het hoofd hiervan staat Semyon, een ogenschijnlijk minzame en galante patron. Centraal in het verhaal staan Nikolaj (Viggo Mortensen), een trawant van Semyon, en Anna (Naomi Watts), een jonge vroedvrouw die zich ontfermt over de baby van een vermoord Russisch meisje. Ze besluit Tatiana’s dagboek te gebruiken om de familie van het kind op te sporen en raakt zo al snel verwikkeld in de donkere onderwereld.
In Eastern Promises telt niet de plot, maar wel de interactie tussen personages en een verborgen, hermetische wereld. De sleutelvraag blijft, zoals in al zijn films, “waarom?” Het antwoord op die vraag ligt zowel in de geglobaliseerde wereld als in de menselijke psyche. In het collectieve en in het individuele geheugen. Deze film is een metafysische geweldstudie die start in het teken van bloed. Reeds aan het begin worden we immers geconfronteerd met een dubbel bloedbad. Verder onderzoekt de Canadese regisseur ook (net als in A History of Violence) hoe de splitsing van een identiteit in zijn werk gaat. Nikolaj is zowel een koele kikker die zonder verpinken de vingers van een diepgevroren lijk alvorens hij het in een rivier gooit als een beschermende begeleider van Anna in haar zoektocht naar de familie van Tatiana en de baby.
Het geweld in Cronenbergs films is brutaal en afschuwelijk, maar nooit vrijblijvend opwindend. Geweld toont hij als iets dat onder de oppervlakte sluimert (beeldcompositie, geluid, lichtwerking, muziek) en shockeert wanneer het er ineens is. De kijker moet verontrust worden, want dat is waarschijnlijk de meest correcte beknopte omschrijving van Cronenbergs oeuvre: ‘verontrustende en confronterende cinema’.
Kortom, een must see voor iedereen die niet terugdeinst om met zichzelf geconfronteerd te worden tijdens een cinemabezoek. U kan gaan kijken in cinema Albert op zondag (19u30), maandag (20u) en dinsdag (20u).
Toch wel sterke film me dunkt. Zware aanrader en meteen de eerste voor “op het lijstje” van 2008. Vooral Mortensen speelt hier een ijzersterke rol.